Düşmeyi önleyen yardımcı sensörler

Yaşlılarda düşme o kadar tehlikelidir ve topluma maliyeti o kadar yüksektir ki, eğer düşme bir hastalık türü olsaydı, bir salgın gibi görülürdü. Her yıl 65 yaş ve üstü insanların üçte birinden fazlası düşer. Yaklaşık 10 düşmeden 1'i kalça kırılması gibi ağır yaralanmalarla sonuçlanır. Kalçası kırılan yaşlıların yüzde 20'si kadarı bir sene içinde ölür. Düşmelerin ABD'ye tahmini maliyeti, düşmeyle bağlantılı ev bakımı ve hasta bakıcı masrafları da eklenirse, yılda 75 milyar dolara kadar çıkıyor. Yıllar boyunca bir grup geriatri uzmanı, düşmeleri ve tavsiye edilen önleyici programları inceledi. Araştırmanın büyük bir kısmı doktor muayenelerine ve gönüllülerin verdiği raporlara dayanıyordu. Ama şimdi araştırmacılar yaşlıların yürüyüş ve hareketlerini izlemek için halılara, giysilere ve odalara yerleştirilen düşük maliyetli kablosuz sensörleri kullanarak bilgi topluyor. Araştırmacılar, sürekli ölçümler ve basit programlı cihazların hassasiyeti sayesinde risk faktörlerine yeni yaklaşımlar getirmenin ve uygun önleme yöntemleri geliştirmenin mümkün olacağını söylüyor. Yaşlı bir insan için düşme, kalp yetersizliği, ilaç değişiklikleri, bunama başlangıcı ve kademeli kas zayıflaması gibi başka bir sağlık sorununun yan etkisidir.

Araştırmacılar, ucuz sensörler yardımıyla gerçekleştirilen hareket analizlerinin sağlık hakkında her türlü ipucunu verebilen tansiyon ölçümü gibi "hayati bir işaret" olabileceğini söylüyor. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi'nden Nöroloji ve Biyomedikal Mühendisliği Profesörü Jeffrey Kaye, "Son 100 yıl boyunca klinik araştırmalar ve tıbbi uygulamalar doktor randevularına, muayenelere ve hastalara sorulan sorulara dayanıyordu ki, bunlar insan hayatında çok küçük bir yer tutar. Ama şimdi teknoloji bize sürekli olarak bir insanın sağlığıyla ilgili çok daha gerçekçi ve gelişmiş bir tablo sunacak davranışsal hareketlere dair veri toplayabilme yeteneği veriyor" dedi. Bu konu Ulusal Yaşlanma Enstitüsü'nün de ilgisini çekti ve enstitü bazı başlangıç araştırmalarına sponsor oldu.

Enstitünün davranış ve toplum araştırmaları müdürü Richard M. Suzman, yaşlılarda riskin erken tespiti için davranış kalıpları üzerine yapılan çalışmaların, bu sensörleri giderek daha fazla kullanacağını iddia etti. Düşmeyi önlemek için yapılabilecekler, dünya çapında yaşlıların evlerinde kimseye muhtaç olmadan daha uzun yaşamalarına yönelik oluşturulmuş yükselen bir sektörün de bir parçası olmayı hedefliyor. Örneğin Avrupa Birliği, yaşlılara yönelik teknolojiler ve hizmetleri araştırmak için yaklaşık 1,5 milyar euro ayırdı. İrlanda'da Bağımsız Yaşam İçin Teknolojik Araştırmalar adlı araştırma grubu, geçenlerde yaşları 60 ile 94 arasında değişen 600 kişi üzerinde yaptıkları iki yıllık çalışmayı tamamladı. Denekler üzerinde sensör teknolojisi kullanılarak detaylı yürüyüş değerlendirmeleri yapıldı. Dublin'deki Trinity Üniversitesi'nde gerontolog (yaşlılık hastalıkları uzmanı) olan Dr. Chie Wei Fan, kesin ölçümlerin belirli kaslar için egzersiz programı geliştirilmesi ve baş dönmesini engellemek için ilaç değişimlerine gidilmesi konusunda yardımcı olduğunu söylüyor. Dr. Fan, teknolojiyle yapılan "nokta müdahalelerin" araştırma grubunda düşmeleri yüzde 30 oranında azalttığını belirtiyor. Yüzde 50 veya 60'a ulaşmanın mümkün olduğunu düşünen Fan, "Düşenleri hala çok geç yakalıyoruz" diyor.

Kaynak: Sabah
Tarih: 09.12.2009